اگر بخواهیم خیلی رسمی بگوییم: کلوژر ترکیبی از یک تابع و محیط پیرامون آن (Lexical Environment) است.

هر زمان که شما یک تابع را درون تابع دیگری تعریف می کنید، تابع داخلی به متغیرهای تابع بیرونی دسترسی دارد. حالا اگر تابع بیرونی اجرای خود را تمام کند و از صفحه روزگار محو شود، تابع داخلی همچنان آن متغیرها را در حافظه خودش زنده نگه می دارد. به این پدیده کلوژر می گویند.

function createCounter() {
  let count = 0 // این متغیر در حالت عادی باید از بین برود

  function inner() {
    count++ // اما تابع درونی به آن دسترسی دارد (Closure)
  }
  return inner
}

const counter = createCounter()

console.log(counter()) // 1
console.log(counter()) // 2
console.log(counter()) // 3

فرض کن createCounter یک مدرسه است و تابع inner یک دانش آموز است که دارد از مدرسه خارج می شود. متغیر count هم یک دفترچه یادداشت است.

حالت عادی (بدون کلوژر): وقتی زنگ مدرسه می خورد و مدرسه تعطیل می شود (یعنی کار تابع createCounter تمام می شود)، قاعدتاً باید تمام وسایل داخل مدرسه همانجا بمانند یا دور ریخته شوند.
جادوی جاوا اسکریپت: جاوا اسکریپت می بیند که این دانش آموز (inner) برای انجام تکالیفش بیرون از مدرسه، به آن دفترچه یادداشت (count) نیاز دارد.
اتفاقی که می افتد: جاوا اسکریپت آن دفترچه یادداشت را می گذارد داخل کوله پشتیِ این دانش آموز و بعد او را می فرستد بیرون (داخل متغیر counter).

حالا هر بار که شما می نویسی counter()، در واقع داری به آن دانش آموز می گویی: «دفترچه ات را باز کن و یک شماره به آن اضافه کن!»

چرا به Closure نیاز داریم؟

خصوصی سازی داده ها (Data Privacy): ایجاد متغیرهایی که از بیرونِ تابع قابل تغییر نیستند.
توابع کارخانه ای (Factory Functions): ساخت توابعی که تنظیمات خاص خود را حفظ می کنند.
مدیریت State: در کتابخانه هایی مثل React، مفهوم Closure پایه و اساس بسیاری از Hookهاست.

کلوژر یکی از آن ابزارهای قدرتمند جاوااسکریپت است که اگر آن را عمیقاً درک کنید، کدنویسی شما از یک سطح معمولی به سطح حرفه ای ارتقا پیدا می کند. هر زمان که در جاوااسکریپت از متدها، رویدادها (Event Listeners) یا توابع Callback استفاده می کنید، به احتمال زیاد در حال استفاده از کلوژر هستید، بدون اینکه شاید متوجه آن باشید!

کلوژر (Closure) در جاوااسکریپت؛ وقتی توابع، گذشته‌شان را فراموش نمی‌کنند!

سامان امین الرعایایی

نظرات